Tarhana Nasıl Saklanır?

Dayanıklılığın Şartı: Tam Kuruma

Tarhananın raf ömrü, kavanoza girmeden önce belli olur. Ürün yeterince kurumadan kaba alınırsa içindeki nem, kapalı ortamda küfün fitilini ateşler. Kontrol için pratik bir ölçüt vardır:

• İyi kurumuş toz tarhana, avucunuzda sıktığınızda topaklanmadan dağılır ve parmak arasında serinlik ya da yapışkanlık hissi bırakmaz.
• Parça halinde kurutulan tarhana kolayca kırılıp ufalanmalı, iç kısmında yumuşaklık kalmamalıdır.
• Emin değilseniz kurutmayı bir-iki gün daha uzatın; fazla kuruluk hiçbir zaman sorun değildir, eksik kuruluk ise her zaman sorundur.

Kurutma sırasında tepsilerin üzerini tülbentle örtmek hem tozdan hem de böceklerin yumurta bırakmasından korur.

Bez Torba mı, Cam Kavanoz mu?

Bu, tarhana saklamanın klasik ikilemidir ve doğru cevap evinizin koşullarına bağlıdır:

• Bez torba geleneksel yöntemdir; kumaş nefes aldığı için tarhananın kalan nemini dışarı vermesine izin verir. Kuru ve serin bir kileri olan evler için hâlâ mükemmel çalışır. Torbanın ağzını sıkıca bağlayın ve duvara temas etmeyecek şekilde asın ya da rafa koyun.
• Cam kavanoz veya sıkı kapaklı kap, nemli bölgelerde ve apartman dairelerinde daha güvenlidir; hem havadaki nemi hem de böcekleri dışarıda tutar. Tek şart, tarhananın kavanoza girerken kusursuz kuru olmasıdır.
• Plastik poşet uzun süreli saklama için uygun değildir; hava alışverişini keserken içeride nem yoğuşmasına, yani "terlemeye" yol açabilir.

Kalabalık stoklar için karma çözüm idealdir: ana stok bez torbada kilerde, mutfakta ise küçük bir kullanım kavanozu.

Kilerin Koşulları: Serin, Kuru, Karanlık

Tarhananın ideal adresi, sıcaklığı çok oynamayan, kuru ve ışık almayan bir dolap ya da kilerdir. Bu koşullarda toz tarhana 1-2 yıl kalitesinden ödün vermeden bekler. Yerleşimde şunlara dikkat edin:

• Ocak, bulaşık makinesi ve kettle gibi buhar üreten kaynakların üstündeki raflardan uzak durun; yükselen nem, kapağı her açılışta tarhanaya işler.
• Tarhana koku çeker. Deterjan, sabun ve keskin baharatların hemen yanına koymayın.
• Buzdolabı toz tarhana için gereksizdir; soğuk kaptan çıkan kavanozun dışında ve içinde yoğuşma oluşabileceği için nemli havalarda ters bile teper.

Torbanın ya da kavanozun üzerine kuruluş tarihini yazmak, birden fazla yılın stoğu birikince eskiden başlayarak tüketmeyi kolaylaştırır.

Böceklenmeye Karşı Önlemler

Un güvesi ve kiler böcekleri, tarhana gibi tahıllı kuru gıdaların baş belasıdır. Sorun genellikle böceğin sonradan girmesinden değil, ürünle birlikte gelen görünmez yumurtalardan çıkar. Önlem paketi şöyle:

1. Tarhanayı ağzı sıkıca kapanan kaplarda saklayın; bez torba kullanıyorsanız ağzını iyice bağlayın ve torbayı ara sıra kontrol edin.
2. Geleneksel ve etkili bir yöntem olarak kabın içine 1-2 defne yaprağı koyun; kokusu böcekleri uzaklaştırır, çorbaya hissedilir bir tat vermez.
3. Böceklenmeden şüphelendiğiniz bir partiyi kilitli poşete koyup dondurucuda 3-4 gün bekletin; derin soğuk, yumurtaları etkisiz hale getirir. Sonra normal saklamaya dönebilirsiniz.
4. Ağ, kümelenme veya hareket gördüğünüz tarhanayı ise ayıklamaya çalışmadan atın ve kabı sıcak sabunlu suyla yıkayın.

Yaş Tarhana ve Topak Tarhana Nasıl Saklanır?

Her tarhana kurutulmaz. Bazı yörelerde hamur kıvamındaki yaş tarhana tercih edilir; Maraş usulü ince çips tarhana ise kurutulmuş ama farklı formda bir üründür. Saklama kuralları forma göre değişir:

• Yaş tarhana: Nemli olduğu için kurallar tamamen farklıdır. Ağzı kapalı bir kapta buzdolabında 2-3 hafta saklanır; tuz oranı yüksek tariflerde bu süre biraz uzayabilir. Yüzeyde renk değişimi veya küf başlangıcı görülürse tüketmeyin.
• Dondurucu, yaş tarhananın en iyi dostudur: Hamuru bir çorbalık porsiyonlara bölüp poşetleyin; 6-12 ay güvenle bekler ve akşamdan buzdolabına indirilerek çözdürülür.
• Çips (Maraş) tarhanası: Tamamen kuruduğu için toz tarhana gibi davranır; ağzı kapalı kapta, kuru ve serin bir yerde aylarca saklanır. Kırılganlığı nedeniyle üst üste ağır malzeme koymayın.