Baharatlar Nasıl Saklanır?

Baharatın Dört Düşmanı: Isı, Işık, Nem, Hava

Baharatlara lezzetini veren uçucu yağlar ısıyla buharlaşır, ışıkla parçalanır, oksijenle okside olur; nem ise topaklanmanın ve küfün kapısını açar. Bu yüzden en yaygın saklama hatası, baharat rafını ocağın hemen üstüne kurmaktır. Pişen her yemeğin buharı ve ısısı raftaki baharatları hızla söndürür.

İkinci klasik hata, kavanozu buharın tüten tencerenin üzerinde tutup içine silkelemektir. Tencereden yükselen nem kavanozun içine girer; pul biber ve kekik gibi baharatlar topaklanır, hatta küflenebilir. Baharatı her zaman kuru bir kaşıkla, tencereden uzakta alın.

Doğru Kap ve Doğru Konum

İdeal baharat düzeni için şu kuralları uygulayın:

• Cam kavanoz + sızdırmaz kapak: Cam koku tutmaz ve içeriği korur. Metal kapaklı küçük kavanozlar veya contalı baharatlıklar en iyisidir.
• Karanlık dolap içi: Şeffaf kavanozlar ışık almayan kapalı bir dolapta durmalı. Tezgâh üstü açık raf görsel olarak hoş olsa da baharatların rengini soldurur.
• Ocaktan ve bulaşık makinesinden uzak: Isı ve buhar kaynağı olmayan, serin bir dolap seçin.
• Aktardan alınan kese kâğıtlarını bekletmeyin: Kâğıt hem nem hem koku geçirir; eve gelir gelmez baharatı kavanoza aktarın ve üzerine alım tarihini yazın.

Kalabalık raflarda etiketleme çok işe yarar: kavanozun altına veya kapağına yazılan tarih, hangi baharatın tazeliğini yitirdiğini tahmin etmeyi bırakıp bilmenizi sağlar.

Bütün mü, Öğütülmüş mü?

Baharatın ömrünü belirleyen en önemli etken formudur. Bütün (tane) baharatlar uçucu yağlarını kabuğun içinde koruduğu için öğütülmüş hallerinden iki-üç kat uzun dayanır:

• Bütün baharatlar (tane karabiber, kimyon tohumu, çubuk tarçın, karanfil): 3-4 yıl aroma tutar.
• Öğütülmüş baharatlar (toz kimyon, toz tarçın, toz zencefil): 1-2 yılda belirgin şekilde zayıflar.
• Kurutulmuş yapraklar (nane, kekik, defne): 1-3 yıl; renk soldukça aroma da gider.
• Pul biber gibi yağlı baharatlar: Yağ oranı yüksek olduğundan acılaşabilir; 1 yıl içinde tüketmek en iyisidir.

Pratik öneri: sık kullandıklarınızı öğütülmüş, arada kullandıklarınızı bütün alın. Küçük bir el değirmeni ya da havanla ihtiyaç anında öğütülen tane kimyonun kokusu, hazır tozla kıyaslanmaz.

Böceklenmeye Karşı Önlemler

Kırmızı pul biber, toz biber ve kimyon; kiler güvesi ve un biti gibi haşerelerin en sevdiği baharatlardır. Yumurtalar çoğu zaman ürün paketlenmeden önce içinde bulunur ve sıcak mutfakta yaz aylarında canlanır.

1. Yeni aldığınız pul biberi ve toz biberi ağzı kapalı poşetle dondurucuda 3-4 gün bekletin; bu işlem olası yumurtaları yok eder.
2. Ardından tamamen kuru, sızdırmaz kavanoza aktarın.
3. Büyük miktarda kışlık pul biber aldıysanız (örneğin memleketten gelen salçalık biberin kurusundan), ana stoğu buzdolabında veya dondurucuda, küçük bir kullanım kavanozunu dolapta tutun.

Rafta ağ benzeri iplikçikler, küçük kahverengi böcekler veya uçuşan güveler görürseniz o kavanozu atın, rafı sirkeli suyla silin ve komşu kavanozları kontrol edin.

Tazelik Testi ve Tazeliğini Yitiren Baharat

Bir baharatın hâlâ iş görüp görmediğini anlamanın yolu basittir: bir tutamını avucunuzda ovalayıp koklayın. Koku hemen ve belirgin şekilde geliyorsa baharat canlıdır; hafif, tozlu ya da "hiçbir şey" kokuyorsa görevini yapamaz.

Sönmüş baharat sizi hasta etmez — bu bir güvenlik değil, lezzet meselesidir. Yine de şu durumlarda baharatı mutlaka atın:

• Nem alıp taşlaşmış veya küflenmiş ise,
• Böcek ya da ağ izi varsa,
• Yağlı baharatlar (pul biber, susam) acılaşmış kokuyorsa.

Zayıflamış ama temiz baharatları da değerlendirebilirsiniz: normal ölçünün bir buçuk-iki katını kullanın ya da yemeğin başında yağda kısa süre kavurarak kalan aromayı açığa çıkarın.