Patates Nasıl Saklanır?

İdeal Ortam: Serin, Karanlık ve Havadar

Patatesin üç temel isteği vardır: serinlik, karanlık ve hava. En uygun sıcaklık aralığı 7-10°C civarıdır; bu koşulu sağlayan bir kiler, bodrum veya balkon dolabında patates 2-3 ay sorunsuz saklanır.

• Patatesleri file, kasa, sepet veya kese kâğıdı gibi hava alan kaplarda tutun; plastik poşet nemi hapseder ve çürütür.
• Işık, patatesin yeşermesine ve acılaşmasına yol açar; tamamen karanlık bir köşe şarttır. File üzerine atılacak bir bez veya kalın kese kâğıdı, ışık sızıntısını da keser.
• Sıcak mutfak dolapları — özellikle fırın ve buzdolabının yanı — patatesi hızla filizlendirir. Kileri olmayan evlerde bile en serin ve karanlık dolap tercih edilmelidir; oda sıcaklığında süre 2-3 haftaya iner.
• Depoya kaldırmadan önce patatesleri yıkamayın; toprak, kabuğu koruyan doğal bir örtüdür. Islanmış patatesi kurutmadan asla depolamayın.

Patates Neden Buzdolabına Konmaz?

Buzdolabının soğuğu (yaklaşık 4°C) patatesteki nişastanın şekere dönüşmesine neden olur. Bu hem tadı rahatsız edici biçimde tatlılaştırır hem de daha önemlisi kızartma ve fırınlama sırasında akrilamid adı verilen zararlı bileşiğin daha fazla oluşmasına zemin hazırlar; şekeri artan patates kızarırken hızla koyulaşır.

Bu nedenle çiğ patatesin yeri buzdolabı değildir. Tek istisna: son derece sıcak bir evde birkaç günlük patatesi bekletecekseniz, kısa süreli buzdolabı depolaması filizlenmeden iyidir; ancak alışkanlık hâline getirilmemelidir.

Soğanla Yan Yana Saklama Meselesi

Kilerde patatesle soğanı aynı çuvalda tutmak yaygın ama hatalı bir alışkanlıktır. İki sebze birbirinin saldığı nem ve gazlardan olumsuz etkilenir: yan yana duran patatesler daha hızlı filizlenir, soğanlar daha çabuk yumuşar.

• Patates ve soğanı ayrı kasalarda, aralarında mesafe bırakarak saklayın.
• Elmayla saklama konusu ise tartışmalıdır; pratikte en garantili yol, patatesi tüm meyvelerden ayrı tutmaktır.
• Kasanın dibinde çürüyen tek bir patates bütün partiyi kokutur; ayda bir elden geçirip yumuşayanları ayıklayın.

Filizlenen ve Yeşeren Patates Yenir mi?

Patatesin filizinde ve yeşeren kabuk kısmında solanin adlı doğal bir toksin birikir. Bu madde yüksek miktarda alındığında mide bulantısı ve sindirim şikâyetlerine yol açabilir.

• Küçük ve yüzeysel filizler, dipleriyle birlikte derin şekilde oyularak çıkarılırsa patatesin kalanı yenebilir.
• Yeşermiş bölgeler kalınca kesilip atılmalıdır; yeşillik kabuğun altına inmişse o patatesten vazgeçin.
• Yaygın filizlenmiş, buruşmuş ve yumuşamış patatesler ile acı tat veren patatesler tüketilmemelidir.

Haşlanmış ve Pişmiş Patatesin Saklanması

Çiğ patatesin aksine pişmiş patatesin adresi buzdolabıdır. Haşlanmış patates, oda sıcaklığında 2 saatten fazla bekletilmemeli; soğuduktan sonra kapaklı bir kapta buzdolabına alınmalıdır.

• Haşlanmış veya fırınlanmış patates buzdolabında 3-4 gün saklanır.
• Patates salatası ve püre de aynı süreye tabidir; tekrar servis edilecekse iyice ısıtılmalıdır.
• Çiğ patates dondurulmaz; hücre yapısı bozulur ve sünger gibi olur. Haşlanıp püre yapılmış patates ise 2-3 ay dondurulabilir.

Soyulmuş ama pişmemiş patatesi kararmadan bekletmek için soğuk suya batırıp buzdolabında en fazla 24 saat tutabilirsiniz. Bu küçük hazırlık, kalabalık misafir sofraları öncesinde kızartmalık ve haşlamalık patatesleri bir gün önceden soyup hazır etmenin en güvenli yoludur.